Effectief Prompten
Leer hoe je effectieve prompts schrijft met de 4 bouwstenen framework. Betere prompts leiden tot betere resultaten met AI-tools.
Downloads
Wat is prompten?
Prompten is het geven van instructies aan een AI-taalmodel. Een prompt is de input die je geeft – de vraag, opdracht of context – en bepaalt direct de kwaliteit van de output die je terugkrijgt.
Denk aan prompten als het briefen van een medewerker. Hoe duidelijker en specifieker je brief, hoe beter het resultaat. Een vage vraag levert een vaag antwoord. Een gestructureerde, contextrijke prompt levert relevante, bruikbare content.
Prompten is de kernvaardigheid voor effectief werken met AI. Het verschil tussen een zwakke en een sterke prompt kan het verschil zijn tussen een onbruikbaar antwoord en een output die je direct kunt gebruiken.
AI-modellen zijn voorspellingsmachines
AI voorspelt het meest waarschijnlijke volgende woord op basis van je input en patronen uit miljarden teksten. Het begrijpt niet echt wat je bedoelt – het genereert tekst op basis van waarschijnlijkheden. Daarom is een goede prompt cruciaal: het stuurt het model in de juiste richting.
De 4 Bouwstenen van een sterke prompt
Gebruik het 4 Bouwstenen Framework om systematisch betere prompts te schrijven. Je hoeft niet alle vier de bouwstenen altijd te gebruiken, maar ze helpen je structureren wat je wilt bereiken.
1. TAAK – Wat moet de AI doen?
Geef een heldere opdracht. Wees specifiek over wat je wilt: schrijven, samenvatten, herschrijven, vertalen, brainstormen, of analyseren.
Voorbeelden:
- "Schrijf een e-mail naar..."
- "Vat deze tekst samen in 3 bullet points"
- "Genereer 5 koppen voor..."
- "Analyseer deze feedback en identificeer patronen"
2. CONTEXT – Wat moet de AI weten?
Geef relevante achtergrondinformatie. Dit is vaak het verschil tussen een generiek en een bruikbaar antwoord. Voeg toe: doelgroep, tone-of-voice, merkrichtlijnen, relevante data, beperkingen.
Voorbeelden:
- "Deze e-mail is voor een bestaande klant die al 3 jaar bij ons is"
- "Schrijf in de tone-of-voice: toegankelijk, persoonlijk, no-nonsense"
- "Doelgroep: Nederlandse marketeers 30-45 jaar"
- "Context: We lanceren dit product in Q1 2026"
3. ROL – Wie moet de AI zijn?
Geef het model een rol of perspectief. Dit beïnvloedt de tone-of-voice, woordkeuze en diepgang van het antwoord.
Voorbeelden:
- "Je bent een senior content marketeer"
- "Je bent een klantenservice medewerker met 10 jaar ervaring"
- "Je bent een copywriter gespecialiseerd in conversie-optimalisatie"
- "Je bent een SEO-expert die begrijpt hoe zoekmachines werken"
4. FORMAT – Hoe moet de output eruit zien?
Specificeer de gewenste structuur en lengte. Dit voorkomt dat je een essay krijgt als je bullet points wilde, of andersom.
Voorbeelden:
- "Geef het antwoord in 3 bullet points, maximaal 50 woorden per punt"
- "Schrijf een e-mail van maximaal 150 woorden"
- "Maak een tabel met kolommen: Naam, Type, Prijs, Status"
- "Gebruik een vriendelijke tone-of-voice en markdown formatting"
Wanneer gebruik je welke bouwstenen?
Je hoeft niet altijd alle vier de bouwstenen te gebruiken. Voor een eenvoudige vraag is TAAK vaak genoeg. Voor complexere opdrachten zijn CONTEXT, ROL en FORMAT cruciaal voor een bruikbaar resultaat.
Vuistregel: Hoe meer output je direct wilt gebruiken, hoe meer bouwstenen je nodig hebt.
Praktische prompt tips
Naast de 4 bouwstenen zijn er algemene principes die je prompts sterker maken. Deze tips komen uit de training en best practices van ervaren AI-gebruikers.
Stel eerst vragen
Laat AI eerst vragen stellen voordat het een taak uitvoert. Voeg toe: "Welke vragen heb je voordat we starten?"
Doe het stap voor stap
Voor complexe taken: vraag AI om stapsgewijs te werken. Dit activeert "chain-of-thought reasoning" voor betere antwoorden.
Schrijf voor Nederlands publiek
AI is getraind op overwegend Engelse data. Specificeer expliciet dat de output voor een Nederlands publiek is.
Wees specifiek en concreet
Vage prompts leiden tot vage antwoorden. Specificeer wat "beter" betekent in plaats van alleen "Maak het beter".
Itereer en verfijn
Zie je eerste prompt als een startpunt. Verfijn op basis van de output: "Maak dit korter", "Voeg meer voorbeelden toe". AI-modellen bouwen voort op de conversatiegeschiedenis, dus iteratief werken is efficiënter dan steeds opnieuw beginnen.
Praktische voorbeelden
Hieronder zie je het verschil tussen zwakke en sterke prompts. Let op hoe de 4 bouwstenen en prompt tips worden toegepast.
Voorbeeld 1: E-mail schrijven
X Zwakke prompt:
✓ Sterke prompt:
Toegepaste bouwstenen:
- TAAK: Schrijf een e-mail
- CONTEXT: Bestaande klanten 2+ jaar, nieuwe AI-zoekfunctionaliteit
- ROL: Product marketeer
- FORMAT: Maximaal 150 woorden, enthousiast maar professioneel, call-to-action
Voorbeeld 2: Content brainstormen
X Zwakke prompt:
✓ Sterke prompt:
Toegepaste bouwstenen:
- TAAK: Genereer 5 LinkedIn post ideeën
- CONTEXT: B2B, Nederlandse markt, doelgroep marketeers 30-50 jaar
- ROL: Social media stratege gespecialiseerd in B2B content
- FORMAT: Elk idee met openingszin, kernboodschap, visueel element
- Tip: "Welke vragen heb je voordat we starten?"
Voorbeeld 3: Tekst samenvatten
X Zwakke prompt:
✓ Sterke prompt:
Toegepaste bouwstenen:
- TAAK: Vat 5 pagina's marktonderzoek samen
- CONTEXT: Focus op bevindingen, kansen en risico's
- FORMAT: 3 bullet points, max 40 woorden per punt
- Tips: "Schrijf voor Nederlands publiek" + "Doe het stap voor stap"
Van zwak naar sterk: Het patroon
Zwakke prompts zijn vaag en generiek. Sterke prompts zijn specifiek en gestructureerd. Het verschil? De 4 bouwstenen systematisch toepassen en prompt tips integreren.
Begin met een zwakke prompt als je moet – maar gebruik de output om te itereren naar een sterke prompt die herbruikbaar is.